W Śląskim Centrum Wolności i Solidarności im. Dziewięciu Górników z „Wujka” odbyło się 27 lutego 2026 r. spotkanie promujące tomik poezji Leszka Sobockiego wydany niedawno przez ŚCWiS. Znalazły się w nim niepublikowane dotąd wiersze tego autora z okresu stanu wojennego. Na spotkaniu dr Marek Maksymczak, historyk sztuki, omówił w bardzo ciekawym wykładzie twórczość plastyczną Leszka Sobockiego i grupy WPROST, której Sobocki był współzałożycielem. Zaznaczył, że artysta, podobnie jak cała grupa, był od początku nastawiony na kontestację komunistycznej rzeczywistości, czemu starał się dawać wyraz w swojej twórczości. Autor wykładu przedstawił interesujące tło działalności Sobockiego, mówiąc o sytuacji w sztuce polskiej po odwilży w roku 1956, kiedy zaczęto sięgać po zachodnioeuropejskie trendy abstrakcyjne. W tym czasie artyści skupieni we WPROST postawili na sztukę figuratywną, zaangażowaną w komentowanie rzeczywistości. Marek Maksymczak podkreślił, że dorobek Leszka Sobockiego z okresu stanu wojennego cechuje się treścią i formą, które bywają krytykowane za nadmiar symboliki. Przytoczył też opinię samego artysty, który wyjaśniał, że tworzył wtedy dzieła, które miały dodawać sił widzom, licznie przybywającym na wystawy organizowane w przestrzeniach kościelnych. Leszek Sobocki (ur. w 1934 r. w Częstochowie) uchodzi za jednego z najważniejszych przedstawicieli sztuki niezależnej. Jest absolwentem krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Od 1966 r. wraz z Maciejem Bieniaszem, Zbylutem Grzywaczem, Jackiem Waltosiem oraz Barbarą Skąpską współtworzył grupę WPROST, której członkowie stawiali sobie za cel szczere i bezpośrednie ukazywanie rzeczywistości – emocji, doświadczeń i myśli – często w formie odległej od estetycznych kanonów. W swojej pracy artystycznej Leszek Sobocki nie bał się krytykować ówczesnych władz komunistycznych, czyniąc to z odwagą i przenikliwością. Po wprowadzeniu stanu wojennego był związany z Ruchem Kultury Niezależnej. Tomik wierszy Leszka Sobockiego „Stan wojenny. Wierszyki” to trzecia pozycja w cyklu naszych wydawnictw poetyckich poświęconych czasom stanu wojennego i polskim zmaganiom z komunizmem w latach 80. XX w. Utwory w nim zawarte są formą osobistego protestu, a jednocześnie świadectwem historycznym – przywołują konkretne wydarzenia, postacie, miejsca, tworząc żywą opowieść o przeszłości. Stanowią świadectwo tamtej epoki, oddają nastroje społeczne i dramaty codzienności. Publikacja, opatrzona wstępem autorstwa dr. Marka Maksymczaka, jest ilustrowana plastycznymi dziełami Leszka Sobockiego z lat. 80.